Cơn khát vàng

Ngày 03/11/2009, vàng một lần nữa đã thiết lập kỷ lục cao nhất mọi thời đại ở mức giá 1,087.40. Chỉ trong vòng có nửa giờ, kim loại quý này đã nhảy hơn 20 USD. Mốc 1,070 cứ ngỡ là một mức cản mạnh, nhưng thị trường đã dễ dàng vượt qua và nhảy xa hơn, lên tận vùng 1087 mới chịu dừng chân. Điều tương tự cũng đã diễn ra hôm 06/10, sau khi vượt qua mức kỷ lục 1,033 của tháng 03/2008, thị trường đã nhanh chóng vọt lên trên mức 1,040. Chúng ta có thể nói lên điều gì ở đây? Ngay khi những mức giá mà được coi là kỷ lục bị vượt qua, thị trường sẽ có những bước chạy dài ngay sau đó, trước khi dừng chân nghỉ sức.

Cuộc đại suy thoái tồi tệ nhất kể từ sau thập niên 1930 hóa ra lại là một môi trường tốt cho vàng chứng tỏ giá trị của mình. Có lẽ ít ai biết được điều này, trong 7 điều bí mật về vàng, thì có một bí mật nói rằng: “Trong giai đoạn giảm phát, vàng là một khoản đầu tư tồi tệ”. Nhưng có lẽ thời gian vừa qua, thời gian mà tất cả các nước đều có mối lo ngại chung về giảm phát, và thật sự đã có giảm phát, thì có vẻ như bí mật này đã sai hoàn toàn. Từ khi cuộc khủng hoảng bắt đầu vào cuối năm 2007 cho đến nay, mà thời điểm bắt đầu được xem là ngày sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers vào 15/09/2007, thì giá vàng đã đi từ mức 758 lên tận 1,087, tăng 329 USD. Thế thì ai còn dám nói “vàng là một kênh đầu tư tồi trong giai đoạn giảm phát” ?

Có 2 sự kiện chủ yếu, mà có thể xem là chất xúc tác châm ngòi cho 2 lần chạy nước rút gần đây của vàng. Sự kiện thứ nhất là ngân hàng dự trữ Úc (RBA) tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào ngày 06/10. Điều này đã gây áp lực mạnh mẽ lên đồng USD, và đẩy giá vàng vượt qua mức kỷ lục 1033, để nhanh chóng tiến nhanh về vùng 1,070. Thật ra, sự kiện RBA tăng lãi suất chỉ là giọt nước làm tràn ly, khi mà trước đó đã đầy rẫy những tin tức gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín đồng USD, mà nổi bật nhất là việc Nga và Trung Quốc đòi thay thế vai trò dự trữ của USD, kế tiếp là thông tin các nước trong Hội đồng hợp tác vùng vịnh cùng với Nga, Trung Quốc, Pháp và Nhật có những cuộc họp kín loại bỏ USD ra khỏi giao thương dầu.

Ngày 03/11/2009, RBA một lần nữa tăng lãi suất lên 25 điểm cơ bản, nằm tại mức 3.50 %. Thế nhưng, sự kiện này lại không hỗ trợ giá vàng có bước chạy nước rút lần thứ hai như nhiều người mong đợi. Mà thật ra, “chuyến bay lên cao” của thị trường vàng ngày hôm đó được đẩy lên bởi sự kiện “Ấn Độ đã mua 200 tấn vàng – nửa số lượng trong kế hoạch bán 403.3 tấn vàng của IMF”. Thông tin này đã giúp thị trường có những bước tăng trong phiên châu Á, nhưng đỉnh điểm là phiên New York, với một bước nhảy về giá hơn 30 USD. Việc Ấn Độ mua vàng đã khẳng định một điều rằng: “Các ngân hàng trung ương đang tìm cách quay lại với vàng – đồng tiền từng một thời có vị trí không thể thay thế”.

Chúng ta nên nhớ rằng trong những năm 80 và 90, các ngân hàng trung ương với hệ thống tiền tệ pháp định của mình, luôn cho vàng là một mối đe dọa và lo sợ khả năng tăng giá của vàng. Vì thế, họ đã liên tục bán vàng ra từ kho dự trữ của mình nhằm mục đích kiềm hãm giá vàng, hay nói đúng hơn là muốn “cấy” vào bộ não của các công dân mình rằng “vàng không còn giá trị”, để từ đó đảm bảo cho hệ thống tiền tệ pháp định của mình.

Nhưng giờ đây,xu hướng đó đang thay đổi rõ rệt: các ngân hàng trung ương đang trở thành những người mua chính trên thị trường vàng. Không có ngân hàng trung ương nào muốn bán ra, mà chỉ muốn mua vào, bất chấp giá cả đang cao như thế này. Thậm chí cả các nước phát triển phương Tây, mà từng một thời xem vàng là “kẻ thù”, nay cũng chỉ muốn bảo tồn kho dự trữ vàng của mình. Bằng chứng là Hiệp định CBGA lần 3 đã giảm giới hạn lượng vàng bán ra từ 500 tấn chỉ còn 400 tấn.

Trong khi đó, các nước có nền kinh tế mới nổi, đặc biệt là tại châu Á, đang tỏ rõ cơn khát vàng của mình. Với hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ và thặng dư thương mại, các nước như Trung Quốc, Ấn Độ, Nga… đang có một lượng dự trữ ngoại hối khổng lồ, và lượng dự trữ đó đang mất giá từng ngày theo sự suy yếu của đồng USD. Các nước này luôn kêu gọi tìm một đồng tiền mới thay thế vai trò đồng tiền dự trữ của USD, một đồng tiền mà có thể dựa vào một tài sản hữu hình để có thể kìm hãm việc in tiền ồ ạt như chính phủ Mỹ đã làm thời gian qua, và có lẽ vàng sẽ lại được lựa chọn. Phải chăng vì vậy mà ngân hàng trung ương các nước này đang muốn mua càng nhiều vàng càng tốt, bất chấp mức giá cao, để đợi ngày lật đổ vị thế bá chủa của đồng USD.

Không chỉ các ngân hàng trung ương muốn tìm nơi trú ngụ nơi vàng, mà thậm chí các tổ chức, cá nhân và các công ty khác cũng đang cho thấy “sự khát vàng” của mình. Hệ thống tiền tệ thế giới, hệ thống tài chính thế giới trong thời gian qua đã làm suy giảm lòng tin của người dân. Họ cảm thấy bị đe dọa, và mọi thứ đều không chắc chắn. Ngay cả đồng USD, đồng tiền của cường quốc số 1 thế giới, mà còn bị lên án, bị hạ thấp uy tín, bị suy giảm, bị đứng trước “âm mưu lật đổ”, thì thế giới còn biết tin vào đồng tiền nào? Tiền giấy chẳng qua lưu thông được là nhờ vào niềm tin của người dân dành cho chính phủ, nhưng giờ đây niềm tin đó đang bị sụt giảm nghiêm trọng khi những cuộc khủng hoảng, suy thoái cứ lặp lại theo chu kỳ và từng ngày cướp mất dần tài sản, của cải mà họ đổ mồ hôi làm việc và dành dụm. Những khoản tiền cứu trợ, kích thích bơm vào nền kinh tế ồ ạt, rồi cũng sẽ gây ra lạm phát, và ngấm ngầm cướp đi giá trị tài sản mà chúng ta dành dụm. Và họ nhận ra rằng, như hàng trăm năm qua họ đã chứng kiến, chỉ có vàng mới có thể là người bảo vệ giá trị tài sản đáng tin cậy nhất trong “kỷ nguyên hỗn loạn” này.

Trong khi đó, hệ thống tài chính thế giới, mà đứng đầu là Anh và Mỹ, qua cuộc khủng hoảng lần này đã cho thấy nhiều lỗ hổng, sai sót không thể chấp nhận được. Không còn gì là chắc chắn trong các thị trường nhà đất, bất động sản, cổ phiếu, các chứng khoán phái sinh, và ngay cả các đồng tiền. Vì thế, giới đầu tư tất yếu sẽ tìm một tài sản vừa an toàn, vừa có khả năng mang lại lợi nhuận hợp lý để đầu tư vào. Và vàng là lựa chọn số 1. Kim loại quý này đã tăng hơn 4 lần từ năm 1999 đến nay, và đang hướng tới năm thứ 9 tăng giá liên tục. Bằng chứng cho điều này là các vị thế mua ròng trong thời gian qua trên thị trường vàng luôn nằm ở mức kỷ lục. Giới đầu tư đang tăng đáng kể giá trị đầu tư vào vàng trong danh mục đầu tư của mình.

Cả các công ty khai thác vàng, những tổ chức mà đang trực tiếp khai thác vàng, cũng đang tỏ rõ “cơn khát vàng” của mình. Barrick Gold và Anglogold Ashanti, hai hãng khai thác vàng hàng đầu thế giới, đang ráo riết tìm cách mua lại trước thời gian biểu các hợp đồng vàng kỳ hạn mà đã ký trước đây. Việc giá vàng tăng chóng mặt trong thời gian qua đã giúp những hãng này nhận ra rằng mình đã đánh giá sai giá trị của vàng. Và những khoản thua lỗ từ các hợp đồng phòng hộ giá này đang ngày càng tăng lên nhiều hơn, và để hạn chế bớt thì họ buộc phải tìm cách mua lại, dù tại những mức giá cao như thế này. Điều đó cho thấy các hãng khai thác vàng này vẫn kỳ vọng giá sẽ còn lên cao hơn nữa trong thời gian tới, vì thế họ đang cố gắng sửa chữa những sai lầm của mình.

Các quỹ đầu cơ vàng cũng đang “khát vàng”. SPDT Gold Trust, quỹ đầu cơ vàng lớn nhất thế giới, sau 4 lần liên tục bán vàng ra trong tuần kết thúc ngày 30/10 với tổng số lượng 4.57 tấn vàng, thì đầu tuần này, ngày 03/11, quỹ này đã lập tức mua vào trở lại 4.88 tấn vàng, lớn hơn cả tổng mức bán ra 4 lần, bất chấp mức giá đang tăng cao hằng ngày. Quỹ này bán ra tại vùng giá 1030-1040, nhưng lại mua vào khi giá vượt qua mức 1070. Phải chăng Quỹ này cũng đang nhận ra rằng, vàng sẽ sớm vượt mốc 1,100 trong một tương lai không xa.

Vàng không được chia cổ tức như cổ phiếu, không được hưởng lãi suất như trái phiếu và tiền mặt, nhưng vàng đang thể hiện tốt hơn nhiều so với các tài sản này, thông qua những phiên trình diễn ngoạn mục trong thời gian qua. Các tổ chức chính phủ, các quỹ đầu cơ vàng, các công ty khai thác, các cá nhân, tổ chức đều đang muốn gom vàng và sở hữu cho riêng mình. Trong một thế giới mà tiền pháp định đang từng ngày bị lên án, chính phủ đang ngày càng bị lật mặt nạ của một kẻ ngấm ngầm bóc lột thông qua cái gọi là lạm phát, những tài sản tài chính được những bộ óc thiên tài sáng tạo ra đang cho thấy chứa đựng nhiều rủi ro và thậm chí là lừa đảo, thì người ta đang tìm về với đồng tiền sơ khai thuở nào: đó chỉ có thể là vàng.

Cơn khát vàng chỉ mới bắt đầu.